W naszej szkole prowadzimy terapie:
- Terapia pedagogiczna
- Gimnastyka korekcyjna
- Integracja sensoryczna
- Metoda Tomatisa
- Muzykoterapia
- Trening Umiejętności Społecznych
- Rehabilitacja
- Logopedia i alternatywne metody komunikacji (AAC)
- Zajęcia z psychologiem
- Terapia ręki i grafomotoryka
- Logorytmika
Terapia pedagogiczna
Całość oddziaływań pedagogicznych wobec dzieci z trudnościami w czytaniu i pisaniu to terapia pedagogiczna, która ma charakter zajęć korekcyjno-kompensacyjnych. Korekcja polega na usprawnianiu zaburzonych funkcji, a kompensacja na wspomaganiu funkcji dobrze rozwijających się, aby mogły stać się wsparciem dla funkcji zaburzonych lub mogły je zastąpić.
Nauczyciele terapeuci przeprowadzają wstępną diagnozę ucznia obejmującą jego wiedzę, umiejętności i postawy. W oparciu o wyniki diagnozy funkcjonalnej opracowują indywidualny program działań naprawczych, którego celem jest korygowanie i usprawnianie tych sfer rozwoju dziecka, których opóźnienie lub zaburzenie jest przyczyną trudności dziecka, likwidowanie objawów tych zaburzeń rozwojowych oraz rozwijanie mocnych stron dziecka dających mu poczucie sukcesu.
Oddziaływania terapeutyczne w pracy rewalidacyjnej to:
- stymulowanie i usprawnianie zaburzonych procesów psychomotorycznych istotnych w opanowaniu umiejętności czytania i pisania, tj. konieczność wszechstronnego ćwiczenia analizatora wzrokowego, słuchowego i kinestetyczno - ruchowego
- ćwiczenia sprawności czytania i pisania, które muszą sprzyjać usprawnianiu zaburzonych funkcji oraz służyć przezwyciężaniu konkretnych trudności w nauce, a tym samym prowadzić do opanowania umiejętności czytania i pisania
- ćwiczenia relaksacyjne i odpoczynkowe, ogólnie uspokajające a równocześnie aktywizujące dziecko do nauki.
- oddziaływania psychoterapeutyczne ułatwiające dziecku radzenie sobie z problemami emocjonalnymi, podniesienie jego samooceny i wiary we własne możliwości.
Zgodnie z podstawowymi zasadami terapii pedagogicznej środki i materiały do ćwiczeń terapeutycznych stanowią przeciwieństwo podręczników szkolnych, zeszytów i typowych przyborów. Warunki bazowe i lokalowe zapewniają klimat intymności, bezpieczeństwa, zaufania i spokoju. Nowoczesna pracownia komputerowa wyposażona w multimedialne programy edukacyjne wspomaga skuteczność terapii.
Diagnoza pedagogiczna jest powtarzana co pół roku i ma na celu monitorowanie postępów ucznia. Wyniki diagnozy weryfikacyjnej mogą potwierdzać skuteczność przyjętego kierunku terapii bądź wskazywać na konieczność modyfikacji programu, metod i technik terapeutycznych.
Kwalifikacją dzieci do grupy terapeutycznej zajmuje się nauczyciel terapeuta w porozumieniu z wychowawcą, specjalistami i zespołem uczącym. Praca korekcyjno-kompensacyjna prowadzona jest w małych grupach( 2-5 uczniów), by można było osiągnąć najkorzystniejsze efekty terapeutyczne. Stosowane aktywizujące formy i metody pracy (m.in. Metoda Dobrego Startu, metoda 18 struktur wyrazowych, metody relaksacyjne, koncepcja wspomagania rozwoju umysłowego dzieci prof. E. Gruszczyk - Kolczyńskiej "Dziecięca matematyka") odpowiadają indywidualnym potrzebom uczestników zajęć.
Gimnastyka korekcyjna
Uczniowie przyjmowani są na zajęcia zgodnie ze skierowaniami lekarskimi.
Na początku roku szkolnego wykwalifikowani nauczyciele prowadzący zajęcia wraz z pielęgniarką szkolną przeprowadzają uproszczone oględziny ortopedyczne wszystkich uczniów. Na tej podstawie następuje diagnoza wad postawy dzieci.
Zajęcia odbywają się w małych grupach (od 3 do 5 osób) według wykrytych wad postawy. Jeżeli u ucznia zostaje stwierdzona poważniejsza wada postawy kierowany jest na konsultacje ortopedyczne.
W ramach zajęć prowadzona jest edukacja w zakresie promocji zdrowego stylu życia, a w szczególności aktywności ruchowej i przeciwdziałania pogłębianiu się wad postawy.
Integracja sensoryczna
Szkoła Podstawowa nr 99 w Warszawie oferuje diagnozę i terapię Integracji Sensorycznej (SI). Terapia SI kierowana jest w pierwszej kolejności do dzieci z trudnościami w uczeniu się (w tym dzieci z grupy ryzyka dysleksji, nadpobudliwości, nadruchliwości), ale jest również stosowana jako metoda usprawniania dzieci autystycznych, z mózgowym porażeniem dziecięcym, niedowidzących, niedosłyszących, zespołem Downa oraz niepełnosprawnych intelektualnie.
Terapia w naszej szkole odbywa się w specjalnie wyposażonej sali terapeutycznej, w której znajduje się profesjonalny sprzęt podwieszany oraz wiele dodatkowych, ciekawych pomocy terapeutycznych, które uatrakcyjniają ćwiczenia fizyczne.
METODA TOMATISA (Stymulacja audio - psycho - lingwistyczna)
Jest to metoda usprawniania czynnego słuchania. U osób, u których stwierdza się zaburzenia uwagi słuchowej i lateralizacji słuchowej, istnieje możliwość ich poprawienia. Terapia polega na słuchaniu odpowiednio przygotowanego materiału dźwiękowego przez specjalne słuchawki, gdzie dźwięk podawany jest drogą powietrzną oraz kostną.
Pierwsze sesje terapii obejmują tzw. pasywną fazę, w czasie której uczeń słucha muzyki Mozarta, walców, chorałów gregoriańskich, filtrowanych w odpowiedni sposób. Na dalszych etapach terapii wymagany jest aktywny udział ucznia, np. czytanie, śpiewnie, wokalizowanie.
"Głos zawiera jedynie te częstotliwości, które słyszy ucho" / I prawo Tomatisa/
Dlaczego to takie ważne?
Nasz narząd słuchu pozwala na komunikowanie się z otoczeniem i to, co słyszymy, wpływa na kształtowanie się naszego głosu, mowy i języka. Ale również na przyswajanie sobie umiejętności czytania i pisania, a nawet na postawę ciała, koordynację ruchów i stany emocjonalne. Wg Alfreda Tomatisa (twórcy tej metody) ucho ludzkie jest "dynamem" dostarczającym energii naszemu mózgowi (pobudza go, przygotowując go do innego rodzaju aktywności). Tomatis uważał, iż szczególnie korzystne dla naszego organizmu są dźwięki zawierające w swoimi widmie dużo składowych o wysokiej częstotliwości - ten warunek spełniają utwory Mozarta i chorały gregoriańskie.
"Modyfikacja sposobu słyszenia prowadzi do natychmiastowych zmian w głosie" / II prawo Tomatisa /
Słyszenia a słuchanie
Słyszenie jest procesem biernym i zależy od fizycznego stanu naszego narządu słuchu. Słuchanie (uwaga słuchowa) jest procesem aktywnym. Jest to umiejętność świadomego odbierania bodźców dźwiękowych i czerpania z nich informacji. Jest umiejętnością, która rozwija się przez całe życie człowieka. Osoby z zaburzoną uwagą słuchową wydają się czasem puszczać informacje "mimo uszu" - trzeba im kilkakrotnie powtarzać pytania lub polecenia.
Źródłem zaburzeń uwagi słuchowej mogą być:
- częste lub przewlekłe zapalenia uszu;
- silne przeżycia emocjonalne, a w skutek nich zamknięcie się na otaczający świat.
Objawy mogące wskazywać na istnienie zaburzeń uwagi słuchowej to:
- zaburzenia koncentracji uwagi
- nadwrażliwość na dźwięki
- błędna interpretacja pytań
- mylenie podobnie brzmiących słów
- konieczność powtarzania poleceń
- monotonny głos
- ubogie słownictwo
- trudności z czytaniem i pisaniem
- niemuzykalność
- słaba koordynacja ruchowa i niskie umiejętności sportowe
- niewyraźne pismo
- mylenie strony lewej i prawej
- męczliwość
- nadaktywność
- tendencje depresyjne
- nadwrażliwość emocjonalna
- brak wiary w siebie
- nieśmiałość
- drażliwość
- wycofywania się
"Zastosowanie treningu słuchowego pozwalającego słyszeć brakujące częstotliwości prowadzi do trwałej modyfikacji głosu" /III prawo Tomatisa/
Czy prawe ucho słucha inaczej niż lewe?
Każdy z nas preferuje posługiwanie się jedną z rąk. Tak samo jest z nogą, okiem i oczywiście uchem. Okazuje się, że prawe ucho słucha w nieco inny sposób niż lewe. Osoby prawouszne odbierają przede wszystkim treść wypowiedzi (a to jest korzystne podczas komunikacji). Osoby lewouszne w pierwszej chwili zupełnie nieświadomie zwracają uwagę na zabarwienie emocjonalne wypowiedzi. Tomatis uważał, że ten "emocjonalny filtr" wpływa niekorzystnie na jakość komunikacji. Emocje, zwłaszcza te negatywne, nasilają zaburzenia głosu i mowy (np. jąkanie lub zaburzenia głosu w stresującej sytuacji). Dlatego jednym z założeń tej metody jest wzmacnianie prawego ucha.
Zastosowanie Metody Tomatisa:
- zaburzenia mowy (jąkanie, opóźniony rozwój mowy, wady wymowy)
- zaburzenia głosu (np. chrypki dziecięce)
- dysleksja
- trudności szkolne
- zaburzenia koncentracji
- autyzm
- stres (zmniejszenie napięcia, lęku, wzrost kreatywności)
- nauka języków obcych
w oparciu o materiały IFPS w Warszawie
opracowała Maria Walczak
Więcej informacji na stronach:
Muzykoteriapia
Głównym celem zajęć z muzykoterapii jest usprawnianie funkcji psychicznych i fizycznych poprzez różne formy aktywności muzycznej takie jak:
- ruch z muzyką
- tańce grupowe integracyjne
- śpiew
- gra i muzykowanie na instrumentach perkusyjnych i melodycznych
- intencjonalne słuchanie muzyki
- tworzenie
- zabawy ruchowe (inscenizacyjne, ilustracyjne, integracyjne).
Oczekiwanym, porządanym wynikiem jest poprawa funkcjonowania dziecka jak i jego wszechstronny rozwój. Na zajęciach muzykoterapii obniża się poziom lęku, redukuje stres, poprawia się również kondycja fizyczna - wzrasta siła mięśniowa, aktywność, pozytywne nastawienie do życia i lepsza adaptacja w grupie. W związku z tym, że wyrażanie siebie poprzez muzykę to sama przyjemność, każdemu dziecku biorącemu udział w zajęciach poprawia się samopoczucie i wzrasta poczucie pewności siebie.
Śpiew
Śpiew jest jedną z podstawowych form ekspresji dziecka, a piosenka najprostszym utworem muzycznym , który dziecko jest w stanie przeżyć, zrozumieć, zapamiętać i odtworzyć. Dzięki różnorodności charakteru i nastroju śpiewanych piosenek wzbogaca się świat uczuć dziecka, kształtuje jego postawa estetyczna.
Radosny nastrój towarzyszący śpiewaniu wpływa na wzmożoną aktywność, przenosi się często również na inne dziedziny działalności dziecka. Zespołowy śpiew dyscyplinuje, wzmacnia więź z grupą. Uaktywnia też często dzieci nieśmiałe, zalęknione, zahamowane, które poprzez zespołowy śpiew nawiązują kontakt z rówieśnikami.
Gra na instrumentach
Tak jak własny głos dziecka , równie naturalnym instrumentem muzycznym jest jego ciało: ręce, które wyklaskują rytm, palce, które go wystukują, nogi, które go wytupują. Dziecko używa tych instrumentów chętnie, pozwalają mu one bowiem uzewnętrznić przeżycie rytmu słuchanej muzyki, lub rytmy, które samoistnie rodzi jego wyobraźnia.
Chętnie też dziecko bierze do ręki przedmioty, które pozwalają mu realizować rytmy w sposób ciekawszy pod względem barwy i dynamiki. Przedmioty te to pałeczki, drewienka, kamyczki, pudełka, grzechotki, szeleszczące gazety.
Równolegle dzieci uczą się wydobywać dźwięki na prostych instrumentach perkusyjnych: bębenku, kastanietach, talerzach, trójkątach, tamburynach.
Ruch z muzyką
Ruch należy do naturalnych potrzeb dziecka, warunkujących jego rozwój fizyczny i psychiczny. Jest on również podstawową formą reagowania na otaczający świat dźwięków: ich rytm, dynamikę, barwę, nastrój.
Dzieci uczą się wykorzystywania w ruchu całego ciała – w miejscu i w przestrzeni. Początkowo improwizują, następnie uczą się wypełniać ruchem bliższą i dalszą przestrzeń, poruszać w określonym kierunku, naśladować „lustrzany” ruch nauczyciela, wreszcie ruch łączą ze śpiewem, z grą na instrumentach lub ze słuchaniem muzyki.
Ćwiczenia ruchowe są dla dzieci źródłem radości i naturalnej ekspresji, pomagają odprężyć się i wspólnie bawić, integrują grupę, uczą wzajemnej życzliwości i tolerancji.
Słuchanie muzyki
Otaczający świat jest pełen odgłosów. Bez względu na to, gdzie się znajdujemy, atakują nas różne bodźce słuchowe i rozbrzmiewają wokół nas zjawiska akustyczne. Często nie zwraca się na nie uwagi, ponieważ umiejętności słuchania tak jak zdobywania każdej innej umiejętności trzeba się uczyć.
Słuchanie muzyki jest formą dla dzieci najtrudniejszą, gdyż wymaga nie tylko wrażliwości słuchowej, lecz także umiejętności skupienia uwagi. Nagrania pozwalają ukazać dzieciom bogactwo wyrazu i kolorystykę brzmienia, różnorodność wykonania, możliwości techniczne instrumentów. Słuchanie muzyki dla uatrakcyjnienia można łączyć z malowaniem i rysowaniem.
Trening Umiejętności Społecznych
Szkoła Podstawowa nr 99 w Warszawie oferuje zajęcia z Trening umiejętności społecznych TUS.
Trening umiejętności społecznych jest metodą terapii umożliwiającą osobom zmniejszenie deficytów w zakresie kompetencji społecznych i pozwalającą na skuteczniejsze radzenie sobie w życiu, także dorosłym. Owa terapia obejmuje: kompetencje społeczne i komunikacyjne, emocje, umiejętności poznawcze, poczucie tożsamości i własnej wartości, a także samoocenę.
Zajęcia z Treningu Umiejętności Społecznych mają na celu na rozwijanie umiejętności:
- rozróżniania i identyfikowania podstawowych emocji,
- panowania nad emocjami i wyrażania ich w sposób akceptowany społecznie,
- przestrzegania zasad i norm społecznych,
- prawidłowych wzorców komunikowania się,
- nawiązywania pozytywnych relacji z rówieśnikami,
- współpracy w grupie,
- rozumienia siebie i innych ludzi,
- poczucia własnej wartości,
- pozytywnego rozwiązywania konfliktów,
- wyrażania siebie i własnego zdania,
- zachowań asertywnych,
- radzenia sobie z sytuacjami trudnymi i konfliktowymi,
- radzenia sobie z porażkami i niepowodzeniami,
- radzenia sobie ze stresem.
Zajęcia odbywają się w cyklu spotkań i trwają 45min. Są prowadzone przez p. Joannę Filipczak.
Cele i programy zajęć indywidualnych/grupowych Treningu umiejętności społecznych TUS są dostosowywane do potrzeb uczestnika/ów grupy.
Rehabilitacja
W szkole prowadzone są indywidualne zajęcia rehabilitacji ruchowej z uczniami uczęszczającymi do placówki. Celem rehabilitacji jest utrzymanie maksymalnie możliwej sprawności fizycznej i komfortu życia dzieci. W trakcie pracy wykorzystywane są różne metody pracy terapeutycznej, diagnozując i dopasowując program rehabilitacji do potrzeb dziecka. Dobór ćwiczeń ukierunkowany jest na poprawę osłabionej funkcji oraz poprawę sprawności ruchowej a także utrzymanie organizmu w dobrej kondycji. Oddziaływania terapeutyczne pozwalają kształtować prawidłowe wzorce ruchowe, odpowiednią stabilizację mięśniową, właściwy zakres ruchu w stawach, korekcję wad postawy, wdrażając do systematycznej aktywności oraz samodzielności w codziennym życiu.
Zajęcia prowadzi p. Dorota Domańska.
Logopedia i alternatywne metody komunikacji
Mowa jest czynnością złożoną, a opanowanie jej procesem długotrwałym, dlatego zajęcia logopedyczne są urozmaicane różnymi ciekawymi pomocami oraz programami multimedialnymi, m.in. "Mówiące obrazki", "Logopedia", "Logo gry", "Zabawy słowem", które wspierają rozwój mowy dziecka oraz aktywizują i motywują dzieci bez kontaktu werbalnego do porozumiewania się.
W celu ustalenia, co stanowi przyczynę barier w porozumiewaniu się, każde dziecko skierowane w naszej placówce na zajęcia logopedii, poddane jest szczegółowemu badaniu logopedycznemu, na podstawie którego tworzony jest indywidualny program usprawniania logopedycznego.
Zajęcia z psychologiem
Psycholog, w Szkole Podstawowej im. Małego Powstańca, prowadzi zajęcia indywidualne oraz grupowe.
Podczas tych zajęć uczniowie rozwijają sferę poznawczą, społeczną i emocjonalną.
Pracujemy nad rozumieniem siebie – swoich potrzeb, preferencji, emocji, własnych mocnych oraz słabych stron oraz nad adekwatnym poczuciem własnej wartości.
Uwrażliwiamy na potrzeby innych – uczymy rozpoznawać stany emocjonalne i potrzeby innych ludzi, rozwijamy empatię.
Interpretujemy z uczniami różne sytuacje społeczne, rozmawiamy o intencjach innych ludzi, uczymy jak odnaleźć się w grupie, jak dbać o relacje z innymi i jak sobie radzić w sytuacjach konfliktowych.
Rozwijamy poczucie sprawstwa, rozumienia własnego wpływu na otoczenie, rozwijamy także w uczniach poczucie odpowiedzialności za własne słowa i zachowanie.
Pracujemy nad rozwojem komunikacji, rozumieniem komunikatów werbalnych i niewerbalnych, umiejętnością prowadzenia dialogu oraz autoprezentacji.
Pracujemy nad rozwojem etycznym, rozpoznawaniem, co jest dobre a co złe, rozumieniem konsekwencji dokonywania złych wyborów.
Dbamy o rozwój funkcji instrumentalnych, takich jak percepcja, pamięć, uwaga, logiczne myślenie.
Udzielamy uczniom wsparcia emocjonalnego, staramy, by czuli się zrozumiani oraz ważni.
Staramy się wzbudzać w dzieciach większe zainteresowanie otaczającym światem.
Podczas zajęć z psychologiem dokonuje się ponadto diagnozy dziecka, co umożliwia rozpoznanie indywidualnych potrzeb i możliwości ucznia.
Terapia ręki i grafomotoryka
GRAFOMOTORYKA to zdolność wykonywania różnych czynności ruchowych.
Ćwiczenia grafomotoryczne działają na wszystkie zmysły ucznia. Ćwiczą rękę, ale też umysł. Sprawność grafomotoryczna zapewnia uczniowi prawidłowy rozwój. Ważne jest, żeby uczniowie ćwiczyli sprawność ręki, prawidłowy chwyt kredki, ołówka, pędzla.
Ćwiczenia grafomotoryczne rozwijają motorykę małą (ruch ręki - jego precyzję) oraz koordynację wzrokowo-ruchową (ręka-oko). Ćwiczenia grafomotoryczne uczą też orientacji w czynnościach manualnych, doskonalą precyzję wykonywania pewnych czynności.
Logorytmika
Zajęcia logorytmiczne to połączenie przede wszystkim dwóch dziedzin tj. : logopedii i rytmiki. Takie zespojenie dyscyplin umożliwia pobudzenie zarówno sfery słuchowej jak i ruchowej u ucznia bowiem podczas zajęć ruch – taniec – muzyka – mowa – oddech – fonacja przeplatają się wzajemnie.
Celem logorytmiki jest wspieranie rozwoju mowy oraz usprawnianie ruchów całego ciała w najbardziej przyjazny i bliski uczniowi sposób – poprzez zabawę, pobudzanie ciekawości czy też poprzez stawianie wyzwań.
Zajęcia:
- doskonalą orientację w schemacie własnego ciała i przestrzeni,
- usprawniają wykonywane makroruchy co pośrednio wpływa na usprawnienie ruchów z zakresu motoryki małej,
- obejmują ćwiczenia aparatu artykulacyjnego i oddechowego mające na celu utrwalanie prawidłowych wzorców oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych,
- uwrażliwiają na cechy wspólne: muzyki i mowy: rytm, melodia, tempo, dynamika barwa dźwięku,
- ćwiczą funkcje słuchowe – m.in.: usprawnianie pamięci, percepcji syntezy i analizy słuchowej,
- stymulują rozwój mowy czynnej i biernej wzbogacając zasób słownikowy, umiejętność budowania zdań oraz dłuższych wypowiedzi,
usprawniają korzystanie z AAC w zależności od potrzeb dzieci, - budują u dzieci świadomości własnej osoby, akceptacji samego siebie poprzez reakcje innych oraz własną aktywność,
- uczą sposobów radzenia sobie z własnymi emocjami i właściwego reagowania na przejawy emocji innych.
Zajęcia logorytmiczne to propozycja ćwiczeń, które są dostosowane do możliwości i zainteresowań naszych uczniów oraz mają korzystny wpływ na ogólny ich rozwój.